Menu Zamknij

Uziemienia elektrostatyczne - ochrona elektrostatyczna

Uziemienia elektrostatyczne

Uziemienia elektrostatyczne są podstawowymi środkami ochrony przed elektrycznością statyczną, które są obowiązkowe w strefach zagrożenia wybuchem i służą do uziemiania przewodzących elementów instalacji technologicznej.

Rozwiązania techniczne uziemień elektrostatycznych umożliwiają odprowadzenie ładunków elektrostatycznych z autocystern, cystern kolejowych, zbiorników IBC, metalowych pojemników, beczek, wózków oraz innych urządzeń technologicznych (np. mieszalniki) lub ich elementów oprzyrządowania, które mogą ulegać naelektryzowaniu i stanowić poważne zagrożenie. Wybrane z nich monitorują stan uziemienia w czasie rzeczywistym.

Wyróżniamy dwie najwazniejsze grupy produktowe:

  • systemy przeznaczone do monitorowania i bieżącej kontroli stanu uziemienia,
  • zaciski uziemiające (nazywane także jako klemy, szczypce, cęgi, uziemiacze, krokodylki) wyposażone w przewody jedno- lub dwużyłowe – służące do odprowadzania ładunków elektrostatycznych.

Wyładowania elektrostatyczne są jednym z potencjalnych źródeł zapłonu atmosfer wybuchowych. Wobec tego zagrożenie to nie powinno być ignorowane przez służby zakładowe i właścicieli przedsiębiorstw. Dzięki wdrożeniu odpowiednich zabezpieczeń elektrostatycznych można uniknąć lub ograniczyć m.in.:

  • niebezpieczeństwo związane z możliwością powstania pożaru i/lub wybuchu w obiekcie przemysłowym lub na jego terenie (do którego może dość w momencie, gdy energia wyładowania elektrostatycznego osiągnie wartość co najmniej porównywalną z minimalną energią zapłonu substancji / środka palnego (MEZ) występującego lub mogącego się pojawić w danym obszarze),
  • zakłócenia w przebiegu prowadzonych procesów technologicznych wpływających na jakość produkowanych wyrobów i wynikającej konieczności przerw technologicznych generujących dodatkowe koszty,
  • nieszczęśliwe wypadki zagrażające zdrowiu i życiu personelu zakładu.
W perspektywie konsekwencji powyższych zagrożeń koszty związane z wdrożeniem ochrony elektrostatycznej są znikome.

Działania związane z ochroną elektrostatyczną (inaczej: antyelektrostatyczną, antystatyczną) mają na celu eliminację zagrożeń wynikających z powstawania i gromadzenia się ładunku elektrostatycznego. Powinny być w szczególności wdrażane w przedsiębiorstwach, w których występują strefy zagrożenia wybuchem i które m.in.:

  • realizują procesy takie jak np. dozowanie, mieszanie, przelewanie, przesypywanie produktów łatwopalnych,
  • przyjmują na terenie zakładu wybuchowe substancje ciekłe lub materiały sypkie (takie jak np. cukier, mąka) za pośrednictwem autocystern / wywrotek / cystern kolejowych (realizowane są procesy załadunku/rozładunku).
Współpracujemy zarówno ze służbami przemysłowymi (m.in. działami BHP, ppoż., technologicznymi reprezentującymi branże: chemiczną, petrochemiczną, kosmetyczną, farb i lakierów, spożywczą, papierniczą, energetyczną, elektroniczną czy drukarnie), jak również z projektantami obiektów przemysłowych.

  • Ochrona zdrowia i życia personelu podczas realizowanych obowiązków poprzez zapobieganie wypadkom wywołanym zjawiskiem wyładowania elektrostatycznego
  • Znaczny wpływ na odpowiedni poziom bezpieczeństwa i warunków pracy
  • Ochrona mienia zakładu dzięki ograniczeniu ryzyka zapłonu palnej atmosfery w wyniku przeskoku iskry elektrostatycznej, czego następstwem może być dramatyczny w skutkach pożar lub wybuch
  • Bezpieczeństwo i niezawodność procesów realizowanych w codziennym funkcjonowaniu przedsiębiorstw przemysłowych
  • Spełnienie obowiązku realizacji ochrony przed elektrycznością statyczną w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, który wynika z wymagań Dyrektywy ATEX 2014/34/UE, ATEX USERS 199/92/WE oraz aktualnych rozporządzeń krajowych

SYSTEM KONTROLI UZIEMIENIA CYSTERN SAMOCHODOWYCH EKX-4


System EKX-4 przeznaczony jest do zabezpieczenia stanowisk rozładowczych poprzez monitorowania stanu uziemienia w trakcie procesu napełniania lub opróżniania cystern samochodowych w strefach EX. System ten posiada funkcję rozpoznawania obiektu poprzez obliczanie pojemności elektrycznej. W przypadku wykrycia błędnego podłączenia zacisku uziemiającego lub utraty uziemienia system nie zezwala na rozpoczęcie procesu lub jego kontynuację.


SYSTEM KONTROLI UZIEMIENIA CYSTERN KOLEJOWYCH EKX-4


System dedykowany do kontrolowanego odprowadzania ładunków elektrostatycznych z metalowych wagonów cystern kolejowych podczas rozładunku lub załadunku materiałami palnymi z funkcją blokady procesu. Mimo że cysterny kolejowe stoją na metalowych, uziemionych torach, wiele z nich posiada różnego rodzaju izolatory, takie jak np. nieprzewodzące łożyska.

System kontroli uziemienia cystern kolejowych EKX-4 w znacznym stopniu minimalizuje ryzyko powstania iskry, a następnie pożaru/wybuchu w przestrzeniach zagrożonych wybuchem oraz jest zgodny z wymogami zawartymi w najnowszych przepisach krajowych i międzynarodowych.


SYSTEM KONTROLI UZIEMIENIA INSTALACJI PROCESOWYCH EKX-4 2-POLE


System kontroli uziemienia przewodzących elementów instalacji technologicznej EKX-4 2-POLE dedykowany jest do procesów opróżniania i napełniania zbiorników IBC oraz metalowych beczek/zbiorników, jak również przelewania, dozowania oraz mieszania substancji palnych.

Jednostka monitorująca systemu wyposażona jest w odpowiednie styki, które w sytuacji braku uziemienia zatrzymują proces technologiczny (silnik lub pompa zostają wyłączone) oraz uruchamiają sygnalizator świetlno-dźwiękowy.


SYSTEM KONTROLI UZIEMIENIA ELASTYCZNYCH WORKÓW BIG BAG EKX-FIBC


System EKX-FIBC przeznaczony jest do odprowadzania ładunków elektrycznych oraz monitorowania stanu uziemienia elastycznych worków Big Bag typu C podczas wykonywania operacji, w których biorą udział palne pyły. System jest wyposażony w bezpotencjałowe styki, które rozpoczynają proces napełniania worka lub go przerywają, jeśli podczas napełniania uziemienie zostanie utracone.


SYSTEM KONTROLI UZIEMIENIA TANKOWCÓW MORSKICH SEK3


Podobnie jak w przypadku cystern samochodowych czy kolejowych, tankowce morskie przewożące produkty łatwopalne narażone są na niebezpieczeństwo pożaru/wybuchu podczas rozładunku i załadunku.

W celu minimalizacji ryzyka przeskoku iskry jakie może powstać podczas podłączania metalowych ramion nalewczych oraz transferu paliw, dla tankowców został specjalnie zaprojektowany system kontroli uziemienia SEK3.

Ze względu na ekstremalne warunki środowiskowe jakie panują na przystaniach rozładunkowych, system SEK3 posiada specjalnie wzmocnioną obudowę ze stali nierdzewnej o wysokim stopniu ochrony IP oraz dużym zakresie temperaturowym.


ZACISKI UZIEMIAJĄCE EX


Certyfikowane zaciski uziemiające (ATEX) są wykonane ze stali nierdzewnej i posiadają ostre zęby, które umożliwiają niezawodne odprowadzenie ładunków elektrostatycznych nawet przy silnych zabrudzeniach (osadach) na uziemianych elementach. Zaciski (inaczej nazywane też jako klemy, szczypce, cęgi, uziemiacze, krokodylki) występują w różnych rozmiarach (długość, szerokość otwarcia klemy)


PRZEWODY UZIEMIAJĄCE


Przewody uziemiające występują jako opcja jedno- lub dwużyłowa, o różnych długościach dobieranych do indywidualnych potrzeb Klienta. Wyróżnia się:

• przewody uziemiające na szpuli ze stali nierdzewnej w wykonaniu Ex,
• przewody uziemiające spiralne,
• przewody uziemiające proste.


Najważniejsze normy i rozporządzenia

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719).

Rozdz. 7 § 35 ust. 8. instalacje i urządzenia techniczne oraz technologiczne, w których podczas użytkowania mogą wytwarzać się ładunki elektryczności statycznej o potencjale stanowiącym możliwe źródło zapłonu dla występujących w ich obrębie materiałów palnych, powinny być wyposażane w odpowiednie środki ochronne zgodnie z Polskimi Normami w zakresie ochrony przed elektrycznością statyczną.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej

§ 4.4 . Pracodawca dokonuje kompleksowej oceny ryzyka związanego z możliwością wystąpienia w miejscach pracy atmosfery wybuchowej, zwanej dalej „oceną ryzyka”, biorąc pod uwagę co najmniej:
(…)
2) Prawdopodobieństwo wystąpienia oraz uaktywnienia się źródeł zapłonu, w tym wyładowań elektrostatycznych
(…)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej

§ 10.3. Zapobieganie zagrożeniu zapłonem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, powinno także uwzględniać ładunki elektrostatyczne przenoszone lub wytwarzane przez osoby pracujące lub środowisko pracy. Tam, gdzie atmosfera wybuchowa może pojawiać się w ilościach zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu, na podstawie przeprowadzonej oceny ryzyka, pracodawca zapewnia osobom pracującym odpowiednie ubiory, które nie będą przyczyniać się do powstania wyładowań elektrostatycznych mogących wywołać zapłon atmosfery wybuchowej.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 6 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej

Zał. 2. WYMAGANIA W ZAKRESIE PROJEKTOWANIA I BUDOWY URZĄDZEŃ I SYSTEMÓW OCHRONNYCH PRZEZNACZONYCH DO UŻYTKU W ATMOSFERZE POTENCJALNIE WYBUCHOWEJ

1.3. Potencjalne źródła zapłonu
1.3.2. Zagrożenia od elektryczności statycznej

Za pomocą odpowiednich środków należy zapobiegać powstawaniu ładunków elektrostatycznych zdolnych do wywołania niebezpiecznych wyładowań.

PN-E-05204:1994 – Ochrona przed elektrycznością statyczną – Ochrona obiektów, instalacji i urządzeń – Wymagania

Wszelkie elementy metalowe: urządzenia technologiczne, ich wyposażenie, przewody rurowe, pojemniki powinny być uziemione. To samo dotyczy elementów urządzeń technologicznych wykonanych z materiałów przewodzących (niemetalowych) – rezystancja „przejścia” między takimi elementami, o wartości 1 MΩ, zapewnia bezpieczne odprowadzenie ładunku elektrostatycznego.

Pin It on Pinterest